Hürmüz Boğazı'ndaki kriz küresel finans sistemindeki çalkantıları derinleştiriyor

Ortadoğu'nun en hassas jeostratejik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresinde gerilimin artması, sadece bölgesel bir güvenlik meselesi olmaktan çıkıp küresel ekonomik ve finansal istikrara da ciddi tehdit oluşturan bir unsur haline geldi. Dünyada deniz yoluyla taşınan petrolün önemli bir kısmının bu boğazdan geçmesi, bu boğazın kapanması veya faaliyetinin kısıtlanması ihtimalini küresel ekonomi açısından kritik bir risk düzeyine çıkarmaktadır Türkiye ekonomisi ve finansal konularda uzman olan İlhan İşbaşı, AZERTAC'a şunları söyledi: I. Ishbashi, mevcut durumun enerji piyasalarında belirsizliğin keskin bir şekilde artmasına neden olduğunu kaydetti. Ona göre, bu tür jeopolitik riskler karşısında petrol ve doğalgaz fiyatlarında ani ve yüksek artışların yaşanması kaçınılmaz. Bu durum küresel enflasyon dalgasının yeniden yoğunlaşmasına ve özellikle gelişmekte olan ülkelerde sosyo-ekonomik baskıların artmasına yol açmaktadır Uzman, "Enerji fiyatlarındaki artış sadece akaryakıt piyasalarıyla sınırlı değil. Bu artış, üretim maliyetlerindeki artışla sanayi sektörüne, lojistik maliyetlerindeki artışla da uluslararası ticarete doğrudan etki ediyor. Bunun sonucunda küresel tedarik zincirlerinde ek gecikmeler meydana geliyor, ürün ve hizmet fiyatlarında genel bir artış gözleniyor. Bu durum, dünya ekonomisinde stagflasyon risklerini daha da acil hale getiriyor." Durumu finansal piyasalar açısından değerlendiren İlhan İşbaşı, bu tür jeopolitik krizlerin yatırımcı psikolojisini doğrudan etkilediğini kaydetti: "Risklerin arttığı durumlarda yatırımcılar daha tehlikeli görülen varlıklardan çekilerek sermayelerini daha istikrarlı ve likit araçlara yönlendiriyorlar. Bu durum gelişmekte olan piyasalardan sermaye akışını hızlandırıyor, ulusal para birimlerinde değer kaybına ve borsalarda sert düşüşlere neden oluyor. Bu sürecin arka planında dolar, altın gibi 'güvenli liman' varlıkların çekiciliği daha da artıyor. Sonuç olarak doların küresel borçlanma koşullarını güçlendirmesi, özellikle dış borcu yüksek olan ülkeler için ek finansal baskı oluşturması, aynı zamanda merkez bankalarının enflasyonist riskleri sınırlamak için daha sıkı para politikası tercih etmek zorunda kalabilmesi, bu da ekonomik büyümenin zayıflamasına neden olabilir." Bölge ekonomileri üzerindeki etkisine de değinen uzman, Orta Doğu ülkeleri için durumun ikili olduğunu söylüyor. Enerji ihraç eden ülkeler kısa vadede yüksek fiyatlardan ek gelir elde etseler de artan güvenlik riskleri yatırım ortamını zayıflatmakta ve uzun vadede ekonomik istikrarı olumsuz etkilemektedir. Öte yandan, enerji ithalatçısı ülkeler için maliyetlerin artması, ödemeler dengesi açığının derinleşmesine ve mali yükün artmasına neden olmaktadır İlhan İşbaşı, sigorta primlerindeki artışın ve taşıma risklerindeki artışın uluslararası ticaretin maliyetini artırdığını özellikle belirtiyor. Bu durum bölge ülkelerinin ihracat olanaklarını sınırlayabilir ve ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir. Böyle bir durumda lojistik güvenliği ve rota çeşitlendirmesi stratejik önem taşıyor Uzmana göre mevcut durum alternatif enerji ve ulaşım koridorlarının önemini artırıyor. Bu bağlamda Hazar bölgesi, özellikle Azerbaycan'ın girişimiyle geliştirilen Orta Koridor projesi, küresel ticarette yeni fırsatlar yaratıyor. Avrupa ile Asya arasında daha güvenli ve istikrarlı bir bağlantı sağlayan bu güzergah, jeopolitik risklerin etkisinin azaltılması açısından önemli bir alternatif görevi görüyor Ona göre, Azerbaycan'ın enerji stratejisi ve uluslararası projelere katılımı, yeni jeoekonomik gerçeklerin arka planına göre daha anlamlı hale geliyor. Özellikle Avrupa'nın enerji güvenliğinde önemli rol oynayan projeler, alternatif arz kaynaklarının oluşmasına katkı sağlıyor ve küresel enerji dengesinin korunmasına hizmet ediyor: "Bunun sonucunda Hürmüz Boğazı etrafındaki gerginlik, sadece enerji piyasalarını değil, küresel finans sistemini ve bir bütün olarak bölge ekonomilerini dönüştüren bir faktör haline geliyor." Türk uzman İlhan İşbaşı'nın görüşüne göre, bu karmaşık koşullarda devletlerin ekonomik istikrarı güçlendirmesi, risk önleyici politikalar uygulaması ve alternatif rotaların geliştirilmesine özel önem vermesi gerekiyor 2026 © AZERTAC. Telif hakkı saklıdır. Bilgilerin kullanımına hiper bağlantıyla atıfta bulunulmalıdır