Ermenistan'da 7 Haziran seçimlerinin arifesinde Paşinyan mı, Koçaryan mı yoksa Karapetyan mı? - YORUM

Ermenistan'da 7 Haziran seçimleri yaklaşırken iç siyasi ortam daha da sertleşiyor ve iktidar ile muhalefet arasındaki çatışma yeni bir aşamaya giriyor. Muhalefet Başbakan Nikol Paşinyan'ın iktidarına son verdi. Uzun süredir bölünmüş olan muhalefet kampı yeniden grup ve blok oluşturmaya başladı. Bu süreç sadece taktiksel seçim ittifaklarıyla sınırlı olmayıp, aynı zamanda ideolojik ve jeopolitik olarak farklı platformları pekiştirme çabası olarak da hareket etmektedir "Ermeni Ulusal Kongresi" partisinden Samvel Karapetyan, "Güçlü Ermenistan" partisi ve diğer siyasi güçlerle birleşme sürecini başlatmaya hazır olduğunu açıkladı. Bu, muhalefet kampının iktidara karşı ciddi bir hazırlık içinde olduğunu, ciddi bir blokaj ve birleşmenin yaşanacağını gösteriyor. Aslında bu eğilimler çeşitli faktörlerle açıklanmaktadır. Yerel özyönetim organları seçimlerinde "Vatandaş Sözleşmesi"nin zafere ulaşması ve muhalefetin parçalanması sonucunda ciddi sonuçlar elde edememesi, siyasi güçler için ciddi bir ders sayılabilir. Bu bağlamda artık asıl amaç, seçmenleri birleşik veya en azından koordineli siyasi bloklar aracılığıyla harekete geçirmektir Öte yandan Nikol Paşnyan ile eski cumhurbaşkanları Robert Koçaryan ve Serj Sarkisyan arasındaki kutuplaşma da Ermenistan'ın iç siyasetinde bir miktar yorgunluğa neden oldu. Dolayısıyla Rus iş adamı ve Kremlin fenomeni Samvel Karapetyan gibi bir isim ile yapılan ittifak, çöpe atılan bir saman adamdan başka bir şey değil. Ancak eski cumhurbaşkanı Levon Ter-Petrosyan'ın liderliğindeki "Ermeni Ulusal Kongresi"nin Karapetyan'la yakınlaşması, bu ittifakı radikal intikamcılara karşı daha akılcı ve pragmatik bir alternatif olarak seçmene sunma girişimidir Levon Ter-Petrosyan'ın Karapetyan'a yaklaşımının bir diğer nedeni de Rusya faktörü ve maddi destekle alakalı. Çünkü Karapetyan'ın sadece milyarder bir iş adamı değil, Kremlin'in Ermenistan'daki ekonomik çıkarlarının ana yöneticilerinden biri olduğu herkesçe açık. Petrosyan'ın partisi, büyük fonlara ihtiyaç duyulan seçim kampanyası sırasında kaynak sıkıntısı çektiği için Karapetyan'la ittifak kurabiliyor. Çünkü iş adamının finansal yetenekleri ona reklam, organizasyon ve seçim makinesini işletmek için gerekli likiditeyi sağlar "Hayastan" bloğunun eski cumhurbaşkanı Robert Kocheryan'ı aday gösterdiğini dikkate alırsak Kremlin'in Ermenistan'daki seçimlere çok yönlü bir yaklaşım sergilediğini anlayabiliriz. Yani Moskova bu sefer seçimlerde bir kişiyi değil birçok gücü destekleyecek. İlginçtir ki her iki tarafın platformlarındaki ana tez Moskova ile yakınlaşma, Rusya ile ilişkilerin normalleşmesi ve Kremlin yörüngesine dönüş olmasına rağmen bunlara tamamen farklı yönlerden yaklaşılıyor. Mesela Koçeryan rövanşist bir kanat olarak değerlendiriliyor ve halen ayrılıkçı Karabağ rejimiyle ilgili açıklamalarda bulunuyordu. Bu durum Koçarya'nın ana seçim kampanyasının Karabağ, savaş ve intikam üzerine kurulacağını gösteriyor. Çünkü siyasi imajı ve geçmişi onu ülkedeki rövanşist çizginin başlıca isimlerinden biri haline getirmişti Retoriğinde, eski Dağlık Karabağ meselesinin yanı sıra, seçim kampanyasının ideolojik çerçevesini belirleyen eski statükonun restorasyonuna işaret eden açıklamalar da düzenli olarak ön plana çıkıyor. Yenilgi sendromunun kullanılması, "kaybedilen toprakların iadesi", ülke güvenliğinin sağlanması (Rusya ve CSTO faktörü), Paşinyan ve ekibinin tutuklanması gibi tezlere dayanarak "Hayastan" bloğunun yakın gelecekte seçime gideceği varsayılabilir Kocharyan bu tezleriyle toplumun belli bir kesiminde yaratılan savaş travmasını siyasi sermayeye dönüştürmeyi amaçlıyor. Ancak bu yaklaşım aynı zamanda risklidir. Birincisi, intikamcı söylemler artık Ermeni toplumu için pek çekici değil. Araştırmalar intikam eğilimlerinin her geçen gün azaldığını gösteriyor. Ermeni toplumu barış ve ekonomik ilişkilerin avantajlarını ve iyi komşuluk ilkesini uzun süre görmezden gelemez. Bu eğilim aynı zamanda savaş ihtimalini arttırdığı için tehlikeli bir tez olarak da değerlendirilebilir Jeopolitik düzeyde Kocharyan'ın harekete geçmesi, Rusya'nın bölgedeki nüfuzunu koruma stratejisiyle örtüşüyor. Onun yeniden iktidara gelme olasılığı, Ermenistan'ın yeniden Rusya'nın yörüngesine daha açık bir şekilde gireceği senaryosunu güçlendirebilir. Bu, mevcut hükümetin Batı'sıyla bir denge oluşturmaktır. Hedeflenen politikaya alternatif bir hat görevi görüyor Ancak Kremlin'in siyasi teknoloji uzmanları Koçaryan gibi eski muhafızların toplumda pek kabul görmediğini çok iyi anlıyorlar. Dolayısıyla Karapetyan'ın ekibinin 7 Haziran seçimlerinde Moskova'nın asıl destekçisi olacağı varsayılabilir. Samvel'in hayırsever bir iş adamı imajı aşırı kullanılıyor. Moskova ayrıca Karapetyan'ın Paşinyan'a karşı daha kabul edilebilir ve modern bir muhalefet oluşturduğunu düşünüyor. Petrosyan'ın da bu bloğa katılması konunun ciddiyetini gösteriyor. Bu cephenin Koçaryan'dan farkı, rövanşist düşünceye sahip olmaması ve Rusya'nın yanı sıra Batı ile ilişkiler üzerine de tezler ortaya atmasıdır. Tarafsızlık ve çok vektörlü dış politika tezlerinin, Ermeni toplumunda derinleşen korkulara yanıt niteliğinde olduğu varsayılabilir 2020 savaşı sonrasında Ermeni toplumunda yaşanan güvenlik korkuları, bölgedeki dengelerin değişmesi vb. faktörler zaten seçmenin "yanlış tarafı seçme" riskini artırmış durumda. Bu nedenle iktidar ekibinin Batı odaklı siyasi seyri muhalefet tarafından risk olarak sunuluyor. Muhalefet kanadına göre Rusya'dan uzaklaşmak Ermenistan açısından bir trajedi. Hatta bunu Ukrayna ve Moldova senaryolarıyla karşılaştıran siyasetçiler bile var. Dolayısıyla yeni tez, Batı ile ilişkilerin Moskova'yı kaybetmeden sürdürülmesi üzerine kurulu. Yani dengeli bir manevra stratejisi esas alınır Bununla seçmene "İktidara gelirsek güvenlik açısından Rusya ile ilişkilerimizi normalleştireceğiz, ancak ekonomik ve teknolojik kalkınma için Batı ile işbirliğini reddetmeyeceğiz" mesajı veriliyor. Aslında Levon Ter-Petrosyan'ın iktidarda olduğu dönemde de bu politika uygulanıyordu ve ona dönüş hedef alınıyordu. Ancak Ermenistan bu dengeyi koruyabilecek mi, bunu düşünmek gerekiyor. Diplomatik birliklerin "geçişme" stratejisi için yeterli deneyimi ve temeli var mı? Aynı zamanda bu planın temel hedeflerinden birinin siyasi mücadelenin tonunu değiştirme girişimi olduğu da dikkate alınmalıdır. Yeni blok kendisini iktidar ekibinin aksine "devrimci" olarak sunmuyor. Aynı zamanda Kocheryan ve diğer radikallerin aksine kendisini bir "intikamcı" olarak tanıtmıyor. Bu bloğun amacı kendisini seçmenlere "yönetebilen profesyonellerden oluşan bir ekip" olarak tanıtmaktır. Bu stratejinin hedefi özellikle önemli bir seçmen grubudur: Paşinyan'dan memnun olmayan ancak aynı zamanda keskin siyasi karışıklık ve istikrarsızlık da istemeyen şehirli seçmen. Onlara verilen mesaj açıktır: "Hükümeti devirmeye değil, devleti yeniden kurmaya geliyoruz." Bu, seçim söylemini duygusal çatışmadan kurumsal restorasyon düzeyine kaydırma girişimidir Bir diğer önemli unsur ise entelektüel meşruiyet meselesidir. Levon Ter-Petrosyan gibi isimlerin bu sürece dolaylı veya açık destek vermesi, yeni bloğun "devlet geleneğinin takipçisi" olarak sunulmasına hizmet ediyor. Aynı zamanda Paşinyan'ın sıklıkla eleştirildiği "siyasi deneyimsizlik" ve "kitlesel popülizm" argümanlarını desteklemek için de kullanılıyor Dolayısıyla bugün Ermeni siyasetinde yaşanan olaylardan, 7 Haziran seçimlerinde bu ittifakların başarılı olması halinde parlamentonun üç parçaya bölünebileceği açıkça görülüyor. İktidar, intikamcılar-Kocharyan ve Ermeni Ulusal Kongresi-Karapetyan ittifakı. Ama son sözü yine seçmen söyleyecek Kullanırken sitedeki materyallere başvurmak önemlidir. Web sayfalarında bilgi kullanıldığında hiperlink ile referans verilmesi zorunludur