Asya ve Pasifik'teki ekonomiler Orta Doğu'daki çatışmaların yayılmasına karşı oldukça savunmasız - ADB

BAKÜ, Azerbaycan, 26 Mart. Asya Kalkınma Bankası'nın (ADB) Trend raporuna göre yeni araştırmasında, Asya ve Pasifik'in İran ve Orta Doğu'daki diğer ülkelerle sınırlı doğrudan ticari etkileşimi olmasına rağmen, bölgedeki ekonomilerin küresel enerji piyasaları, ticaret ve ulaşım ağları ve finansal koşullar yoluyla iletilen yayılma etkilerine karşı oldukça savunmasız olduğu belirtiliyor “Risk, petrol üretiminin ötesine uzanıyor ve küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatları için önemli bir geçiş rotası olan Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan deniz taşımacılığını, Asya ve Pasifik'i Avrupa'ya bağlayan havacılık koridorlarını ve halihazırda gergin olan küresel nakliye rotalarını da içeriyor Bu iletim kanalları, hem dünyanın en büyük enerji ithal eden bölgesi hem de küresel üretim ve ticaret için merkezi bir merkez olan Asya ve Pasifik için özellikle önemlidir (ADB 2026). Asya ve Pasifik'in Orta Doğu çatışmasına karşı savunmasızlığı büyük ölçüde ithal enerjiye bağımlılığından kaynaklanıyor. Bölge, aralarında Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC), Hindistan, Japonya ve Kore Cumhuriyeti'nin de bulunduğu dünyanın en büyük petrol ithalatçılarından bazılarına ev sahipliği yapıyor. Çoğu bölgesel ekonomi, gayri safi yurt içi hasılalarına (GSYH) oranla ham petrol, rafine edilmiş petrol ürünleri ve doğal gazın önemli miktarda net ithalatçısıdır. Bu, enerji fiyatlarındaki ılımlı artışların bile önemli gelir kayıplarına yol açabileceği anlamına geliyor." Şubat 2026'nın sonlarında İsrail ve ABD, İran'a büyük hava ve füze saldırıları düzenledi ve Tahran'ın hızlı bir tepki vermesine yol açtı. İran, İsrail'in yanı sıra Körfez ülkeleri ve Kıbrıs'taki ABD ve müttefik mevzilerini hedef alan füzeler ve insansız hava araçları fırlattı. Çatışmalar Lübnan'a da sıçradı Gerilimin tırmanması bölgenin enerji altyapısına ciddi zarar verdi. Katar, 2 Mart'ta sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini askıya aldı ve ardından tesislerine saldırı düzenlenerek küresel LNG arzının yaklaşık %20'si kesintiye uğradı; bu, AB ithalatının %8'ine ve Çin'in 2025'teki LNG ithalatının %30'una eşdeğerdir. Saudi Aramco, krallığın en büyük yerli rafinerisi olan Ras Tanura'daki faaliyetlerini durdurdu. Bu arada, İsrail'in en büyük açık deniz gaz sahalarından ikisi kapatıldı ve Irak Kürdistanı'ndakiler de dahil olmak üzere Irak'ın önemli petrol sahalarındaki üretim azaltıldı veya durduruldu İran, Irak, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve BAE'nin ana ihracat rotası olan Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği, resmi bir kapatma olmasa bile artan sigorta maliyetleri ve artan güvenlik riskleri nedeniyle keskin bir şekilde azaldı. Dünya petrol üretiminin yaklaşık %18'i, özellikle Asya'ya yönelik rafine ürünler de dahil olmak üzere, boğazdan geçmektedir; ancak bu hacmin yalnızca dörtte biri, kısa vadede Arap Yarımadası'ndaki alternatif limanlara yönlendirilebilmektedir ADB analistleri, Asya'nın çatışmaya maruz kalmasının ithalat kaynağı yoğunlaşmasıyla daha da vurgulandığına dikkat çekiyor "Küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık %20'si Hürmüz Boğazı'ndan geçmekte olup, ana varış noktası Asya'dır. Japonya, petrol tüketiminin yaklaşık dörtte üçünü Orta Doğu'dan sağlamaktadır ve benzer şekilde Singapur, Hindistan ve Çin Halk Cumhuriyeti'nde de yüksek bağımlılık gözlemlenmektedir. Ham petrol entegre bir küresel pazarda alınıp satıldığından, Boğaz'daki bir aksaklık, yüksek dünya fiyatları nedeniyle tüm net petrol ithalatçılarını etkilemektedir. Bununla birlikte, Asya'nın Körfez tedarikçilerine daha fazla bağımlı olması aynı zamanda kısa vadede nakliye kesintilerine daha fazla maruz kalma anlamına gelmektedir. Nakliye ve sigorta maliyetleri ve kesintiye uğrayan tedariklerin yerine yenilerinin konulmasında yaşanan geçici zorluklar, Boğaz'dan geçen neredeyse tüm LNG'nin Asyalı ithalatçılara yönelik olması nedeniyle, maruziyet LNG için de benzer şekilde belirgindir." Banka, Stratejik petrol rezervlerinin tedarik kesintilerine karşı kısa vadeli bir tampon sağlayabileceğini, ancak yeterlilik ve koordinasyon kısıtlamalarının etkinliği sınırlayabileceğini belirtmektedir. Asya ve Pasifik aynı zamanda uluslararası ticaret ve lojistik ağlarıyla derin entegrasyonu nedeniyle de çatışmaya maruz kalıyor