Hilal Diplomasisi: İslamabad, ABD ile İran arasında önemli bir arabulucudur

ABD/İsrail ile İran arasında dün gece yapılan iki haftalık ateşkes anlaşması, önceki günlerde görülen hızlı tırmanışın ortasında diplomatik bir atılımdı. Bu bağlamda kardeş Pakistan'ımızın bu etkinlikte kilit rol oynadığını özellikle belirtmek memnuniyet verici Son haftalarda taraflar arasındaki ana sinyal alışverişi İslamabad üzerinden gerçekleşti ve onun çabaları sonucunda (Türkiye ve Mısır ile birlikte) çatışmanın karşılıklı grev aşamasından aktif bir müzakere formatına aktarılması mümkün oldu ABD Başkanı Donald Trump, askeri faaliyetleri askıya alma kararını doğrudan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve ülkenin Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Asim Münir ile olan temaslarıyla ilişkilendirdi. Buna karşılık Şerif, ABD ve İran delegasyonlarını daha ileri müzakereler için İslamabad'a davet ederek ve tarafların gösterdiği "yapıcılığa" ve "siyasi bilgeliğe" vurgu yaparak başarıyı pekiştirmeye hazır olduğunu doğruladı Bu arka plana bakıldığında, Pakistan'ın bir “iletişim kanalı” olarak önceki rolünün ötesine geçtiği ve aslında diplomatik sürecin merkezi katılımcılarından biri haline geldiği aşikar hale geliyor. Bu büyük ölçüde kişisel ve yapısal faktörlerin birleşimi nedeniyle mümkün oldu: Şerif ve Münir'in Trump'la güvene dayalı bir ilişkisi var, bu da Washington'la diyaloğu kolaylaştırıyor; İslamabad ise coğrafya, uzun bir sınır ve istikrarlı kültürel ve dini bağlar nedeniyle Tahran'a bağlı Aynı derecede önemli olan, Pakistan'ın kendisini benzersiz bir tarafsızlık konumunda bulması; çatışmaya doğrudan müdahil olmaması ve kendi topraklarında Amerikan üslerine ev sahipliği yapmaması, bu da onu her iki taraf için de kabul edilebilir bir arabulucu haline getiriyor. Bunu not ettikten sonra İslamabad'ın barışı koruma misyonunda da pragmatik hedefler izlediğini belirtmek gerekir. Hürmüz Boğazı'ndan petrol tedarikine olan ekonomik bağımlılık zaten yakıt fiyatlarının artmasına yol açmış ve Pakistanlı yetkilileri maliyet tasarrufu tedbirleri almaya zorlamıştı; dolayısıyla gerilimin düşürülmesi yalnızca diplomatik değil, aynı zamanda ülke için dahili olarak gerekli bir görevdi Pakistan'ın diplomasisini özellikle değerli kılan şey, manevralarının son derece hassas koşullarda gerçekleşmesidir; ülkenin Afganistan'la devam eden gerginlikleri, Hindistan'la devam eden bir çatışması var ve Suudi Arabistan'a karşı savunma yükümlülükleri, çatışmanın genişlemesi durumunda belirsizliği artırıyor İlave baskı aynı zamanda bir iç faktör tarafından da yaratılmaktadır: Toplumda İran'la İslami dayanışma hissi, herhangi bir açık ABD desteğini siyasi açıdan hassas hale getirmektedir Evet, pek çok analist artık mevcut ateşkesin çatışmaya nihai bir çözümden çok geçici bir başarı gibi göründüğü konusunda hemfikir: Bunun kaderi Washington ve Tahran'ın daha sürdürülebilir anlaşmalara geçme becerisine bağlı olacak. Bununla birlikte, Pakistan'ın rolünde niteliksel bir değişiklikten zaten söz edebiliriz; daha sonraki gelişmelere bakılmaksızın, Pakistan ciddi bir arabulucu statüsünü güvence altına aldı, yüksek belirsizlik koşullarında çalışabilen ve çatışan tarafları zor bir uzlaşmaya yönlendirebilir