Bu üniversitelerin Bakü'den devri uygundur - milletvekillerinden teklif

Bakanlar Kurulu'nun 2025 yılı faaliyetlerine ilişkin rapora göre, Bakü'deki üniversitelerin taşınması ve bölgelerde yeni üniversitelerin açılması konusu "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 2027-2030 Sosyo-Ekonomik Kalkınma Stratejisi"ne yansıtılacak. Konu şu anda "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin yıllardaki sosyo-ekonomik kalkınma stratejisi" projesinde tartışılıyor, ilgili yıllara yönelik bazı tedbirlerin alınması planlanıyor. Aynı zamanda müşteri kuruluşların bölgelerde yeni üniversitelerin inşasına ilişkin gerekçeli tekliflerinin sunulması halinde, 20 Aralık 2024 tarih ve 257 sayılı Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan "Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Yatırım Programının Geliştirilmesi, Uygulanması, İzlenmesi ve Değerlendirilmesine İlişkin Kurallar" gereklerine uygun olarak bütçe imkanları dahilinde öncelikli olarak değerlendirilecektir Bu bağlamda başkentte yer alan hangi yükseköğretim kurumlarının bölgelere aktarılması gerektiği ve yeni üniversitelerin hangi yönde açılması gerektiği konusu gündemde Milli Meclis Bilim ve Eğitim Komisyonu üyesi Mehriban Valiyeva, Modern.az'a yaptığı açıklamada bu yaklaşımı çok acil ve stratejik açıdan önemli bir konu olarak değerlendirdi "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Sosyo-Ekonomik Kalkınma Stratejisi" çerçevesinde yükseköğretim kurumlarının yoğunlaşması (başkent dışına taşınması) hem Bakü'nün yükünün azaltılması hem de bölgelerin canlandırılması açısından önemli bir adımdır "Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Sosyo-Ekonomik Kalkınma Stratejisi" çerçevesinde yükseköğretimin bölgelere aktarılması ülkemizin dengeli kalkınması açısından son derece önemlidir. Bu sadece bir eğitim politikası değil, aynı zamanda bölgesel ekonominin, istihdamın ve beşeri sermayenin geliştirilmesini amaçlayan kapsamlı bir yaklaşımdır Milletvekiline göre her üniversitenin mekanik olarak taşınması doğru olmaz: "Yerleştirme süreci "uzmanlaşma ve bölgenin potansiyeli" paralelliği temelinde, yani stratejik uyum ilkesiyle yürütülmelidir. Her yükseköğretim kurumu, bulunduğu bölgenin ekonomik profiline uyum sağlamalıdır. Bu nedenle teknik ve sanayi odaklı üniversitelerin - örneğin Azerbaycan Devlet Petrol ve Sanayi Üniversitesi'nin bazı fakültelerinin veya genel olarak teknik profilli işletmelerin Sumgayit sanayi bölgesi veya Karabağ'ın sanayi merkezleri yakınına yerleştirilmesi uygun olabilir (örneğin, Gence'nin yanı sıra Lenkeran, Guba-Haçmaz ve diğer bölgelerle daha sıkı entegre edilmelidir. Ulaştırma ve lojistik: Alat Serbest Ekonomik Bölgesi ve Bakü Uluslararası Deniz Ticaret Limanı çevresinde lojistik ve ulaştırma konusunda uzmanlaşmış üniversite yerleşkeleri (kampüsleri) oluşturulması uygundur M. Valiyeva, yeni kurulan üniversitelerin "klasik" model yerine "sonuç odaklı ve yenilikçi" bir yaklaşımla inşa edilmesi gerektiğini de sözlerine ekledi: "Karabağ Üniversitesi ve Doğu Zengezur ekonomik bölgesinde yenilenebilir enerji, "akıllı şehir" teknolojileri ve turizm işletmeciliği konularında uzmanlaşmış modern merkezlerin sayısı artırılmalıdır. Yüksek teknolojiler, yapay zeka, siber güvenlik ve yazılım mühendisliği konularında bölgesel merkez görevi görecek yeni eğitim kurumlarına ihtiyaç var. Lojistik ve transit yönetimi çerçevesinde, Azerbaycan'ın bir transit merkezi haline dönüşmesi dikkate alınarak, özellikle güney ve batı koridorlarında bu alanda derinlemesine eğitim veren uzmanlaşmış merkezler oluşturulmalıdır Milli Meclis üyesi, başarılı bir geçiş için sadece üniversite binasının taşınmasının yeterli olmadığını, aynı zamanda bu sürecin tam bir ekosistem yaklaşımıyla yürütülmesi gerektiğini vurguladı: "Kampüs modeli çerçevesinde modern üniversite kampüsleri, yurtlar, laboratuvarlar, start-up merkezleri ve sosyal altyapıyla birlikte inşa edilmelidir. Akademik personele yönelik teşvikler sağlanmalı, bölgelere taşınan öğretmenlere ek maaş, lojman ve sosyal güvenlik paketleri uygulanmalı. Sanayi ile entegrasyon sağlanmalı, üniversiteler bulundukları bölgenin ekonomik kurumlarıyla doğrudan iş birliği yapmalı, öğrenciler gerçek bir üretim ortamı içinde deneyimlemeli. Genel olarak şunu belirtelim ki, eğer bu girişim doğru planlanırsa, Bakü'nün demografisi ve ulaşımı yükü azaltacak, bölgelerdeki ekonomik aktiviteyi artıracak, eğitimin kalitesini pratiğe yaklaştıracak. Bu sadece bir eğitim reformu değil, aynı zamanda Azerbaycan'ın gelecekteki kalkınma modelinin temel direklerinden biri olacak stratejik bir projedir." TBMM Bilim ve Eğitim Komisyonu üyesi Vasif Gafarov, bazı üniversitelerin bölgelere devredilmesinin ve yeni yükseköğretim kurumlarının oluşturulmasının, bölgesel kalkınmanın hızlandırılması ve ülkede bilimsel potansiyelin daha dengeli dağılımı açısından önemli bir adım olarak değerlendirilebileceğine inanıyor: "Bu sürecin temel amacı sadece üniversitelerin fiziki transferi değil, aynı zamanda bölgelerde ekonomik, sosyal ve bilimsel kalkınmanın da teşvik edilmesidir. Yaklaşıma göre başkentin hâlâ ülkenin ana akademik merkezi olarak kalması gerekiyor ve tüm üniversitelerin yer değiştirmesi ne gerçekçi ne de arzu edilir bir durum. Ancak uygulamalı ve uygulamaya yönelik uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren bazı yükseköğretim kurumlarının ana yerleşkelerinin veya büyük şubelerinin bölgelerde konumlandırılması daha etkili sonuçlar verebilir. Bu tür adımlar bölgelerdeki eğitim fırsatlarını genişletebilir, eğitimi yerel ekonomik faaliyetlerle daha yakından bağlayabilir ve personel eğitimini yerel ihtiyaçlara uyarlayabilir." Milletvekili, bölgelerin seçiminde nüfus büyüklüğü, ekonomik potansiyel ve ulaşım erişilebilirliği gibi kriterlerin önemli rol oynadığını kaydetti: "Bu bakımdan sanayi ve ekonomik imkânlara sahip büyük şehirler, enerji ve sanayi altyapısı gelişmiş bölgeler ile turizm ve tarım potansiyeli yüksek bölgelerin yükseköğretim merkezlerinin oluşumu için daha uygun olduğu değerlendirilmektedir. Aynı zamanda yeniden yapılan bölgelerde üniversitelerin kurulması o bölgelerin sosyal ve ekonomik canlanmasına önemli katkı sağlayabilir V. Gafarov, yeni üniversitelerin kurulmasında bölgesel uzmanlaşma ilkesinin özellikle önemli olduğunu da kaydetti: "Çeşitli bölgelerde teknoloji, enerji, lojistik, tarım, turizm, gıda sanayi gibi alanlarda uzmanlaşmış yükseköğretim kurumlarının kurulması, hem yerel ekonominin gelişmesine hem de ülkenin bilimsel potansiyelinin genişletilmesine hizmet edebilir Sonuç olarak üniversitelerin bölgelere devredilmesi ve yeni yükseköğretim kurumlarının oluşturulması sadece bir eğitim politikası olarak değil, aynı zamanda bölgesel kalkınma stratejisinin de önemli bir bileşeni olarak ele alınmalıdır. Doğru planlanmış bir yaklaşım sonucunda sermayenin ana bilim merkezi olarak kalması yanında bölgelerde yeni akademik merkezler oluşturulabilir ve bu da ülkedeki yükseköğretim sisteminin daha dengeli gelişmesine katkı sağlayacaktır."