Bir haftada ikinci büyük zam! Üretici, turizmci ve taşımacıdan sert tepki…

Kuzey Kıbrıs’ta akaryakıta kısa süre içinde yapılan ikinci büyük zam, ekonominin farklı sektörlerinden art arda sert tepkilere yol açtı. İş dünyası temsilcileri, üreticiler ve taşımacılar artan maliyetlerin artık taşınamaz noktaya geldiğini vurgularken, birçok sektör temsilcisi ekonomide ciddi bir kırılma yaşanabileceği uyarısında bulundu Ülkemizde akaryakıt fiyatlarında son bir hafta içinde yaşanan artışlara göre 95 oktan benzinin litre fiyatı 46,12 TL’den 57,12 TL’ye, 98 oktan benzinin fiyatı 47,12 TL’den 58,12 TL’ye yükseldi. Euro diesel 45,25 TL’den 55,25 TL’ye çıkarken gaz yağı da 44,06 TL’den 56,25 TL’ye yükseldi Turizm sektörünün içinde bulunduğu tabloyu değerlendiren Otelciler Birliği Başkanı Dimağ Çağıner, artan girdi maliyetleri ve savaşın yarattığı ekonomik etkilerin sektörü ağır bir krize sürüklediğini söyledi. Çağıner, uzun süredir yükselen maliyetler nedeniyle rekabet gücünü kaybeden turizm sektörünün yeni akaryakıt zamlarıyla birlikte daha da zor bir sürece girdiğini belirterek, bu artışların kısa süre içinde elektrik başta olmak üzere birçok maliyete de yansıyacağını ifade etti Çiftçi ve hayvancıdan sert tepki… Tarım sektöründe ise tepkiler daha da sert. Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Genel Başkanı Mehmet Nizam, bir hafta içinde mazota yaklaşık 11 TL zam yapılmasının üreticiyi ağır bir darbe ile karşı karşıya bıraktığını belirtti. Nizam, üreticinin şu anda sano ve silaj hazırlığı için yoğun şekilde tarlada çalıştığını hatırlatarak, tam da bu dönemde yapılan zammın doğrudan üretimi hedef aldığını söyledi Hayvancılık sektöründe de benzer endişeler dile getiriliyor. Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt, üretim yapılması gereken dönemde maliyetlerin daha da yükseldiğini belirterek üreticinin büyük bir çıkmazın içinde olduğunu söyledi Taşımacılık sektörü eylem hazırlığında… Taşımacılık sektörü de zamlardan doğrudan etkilenen alanların başında geliyor. Kıbrıs Türk Çağdaş Kamu Araçları İşletmecileri Derneği Başkanı Fuat Topaloğlu, bir hafta içinde yapılan ikinci büyük zammın taşımacı tarafından kaldırılmasının mümkün olmadığını belirtti Taksi sektörü de artan maliyetlerden ciddi şekilde etkilendiğini belirtiyor. Kıbrıs Türk Taksici Dernekleri Federasyonu Başkanı Murat Karalar, akaryakıt zamlarına rağmen taksi sektörüne gerekli düzenlemelerin yapılmadığını savundu. Karalar, herhangi bir adım atılmaması halinde “’Gara yağlı eylem’ yapacağız. Tüm yağları bakanlığın önüne dökeceğiz” dedi Tedarik zinciri üzerinden maliyet baskısı büyüyor Restoran sektörü ise zamların dolaylı etkisinin giderek hissedilmeye başladığını ifade ediyor. Restorancılar Birliği Başkanı Arif Bayraktar, akaryakıt zamlarının doğrudan değil ancak tedarik zinciri üzerinden hızla fiyatlara yansımaya başladığını belirtti İş dünyasının en kapsamlı değerlendirmelerinden biri ise Kıbrıs Türk Ticaret Odası’ndan geldi. Oda tarafından yapılan açıklamada akaryakıt fiyatlarına kısa süre içinde ikinci kez ve yüksek oranlı zam yapılmasının vatandaşları ve işletmeleri daha da zor bir durumla karşı karşıya bıraktığı belirtildi KKTC’de akaryakıt fiyatlarında son bir hafta içinde yaşanan artışlara göre 95 oktan benzinin litre fiyatı 46,12 TL’den 57,12 TL’ye, 98 oktan benzinin fiyatı 47,12 TL’den 58,12 TL’ye yükseldi. Euro diesel 45,25 TL’den 55,25 TL’ye çıkarken gaz yağı da 44,06 TL’den 56,25 TL’ye yükseldi Art arda gelen zamların ardından ekonominin farklı sektörlerinden yükselen tepkiler, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yalnızca enerji maliyetleri ile sınırlı kalmayacağını, üretimden turizme, taşımacılıktan gıda fiyatlarına kadar geniş bir alanda zincirleme etki yaratabileceğini gösteriyor Kıbrıs Türk Ticaret Odası: Ekonomide alarm zilleri çalıyor Kıbrıs Türk Ticaret Odası (KTTO) da akaryakıta kısa süre içinde ikinci kez yapılan yüksek oranlı zamma tepki gösterdi. Oda tarafından yapılan açıklamada, zaten yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri altında zorlanan vatandaşlar ile işletmelerin yeni zamlarla birlikte daha da ağır bir yükle karşı karşıya kaldığı belirtildi KTTO, daha önce yapılan akaryakıt zammının ardından endişelerini kamuoyuyla paylaştıklarını hatırlatarak bu süreçte daha ihtiyatlı bir politika izlenmesi gerektiğini vurguladıklarını ifade etti. Ancak kısa süre içinde yapılan yeni ve yüksek oranlı zammın bu endişelerin ne kadar haklı olduğunu bir kez daha ortaya koyduğu kaydedildi Açıklamada akaryakıt fiyatlarının mal ve hizmet üretiminden taşımacılığa kadar ekonominin tüm alanlarını doğrudan etkileyen temel bir girdi olduğuna dikkat çekilerek, akaryakıtta yaşanan her artışın zaten yüksek seviyelerde seyreden enflasyonu daha da yukarıya taşıdığı ifade edildi Bu ölçekteki akaryakıt fiyat artışlarının işletmelerin kaldırabileceği bir yük olmadığı belirtilen açıklamada, üretim ve hizmet maliyetlerindeki artışın birçok sektörde faaliyetlerin sürdürülebilirliğini ciddi biçimde tehdit ettiği vurgulandı Artan maliyet baskısının işletmeleri faaliyetlerini kısmaya, küçülmeye ve çalışan sayısını azaltmaya zorlayabileceğine işaret edilen açıklamada “Ekonomide alarm zilleri çalmaktadır” ifadelerine yer verildi KTTO açıklamasında ayrıca İran’a yönelik saldırıların başlattığı sürecin yüksek enflasyon ortamında yönetilemeyeceği belirtilerek, bu dönemin en az kayıpla atlatılabilmesi için sağlıklı öngörülere dayalı, ihtiyatlı ancak cesur kararlara ihtiyaç olduğu vurgulandı. Bu kararların en geniş katılımla ve politik endişelerden uzak şekilde alınması gerektiği ifade edilirken, Kıbrıs Türk Ticaret Odası’nın bu sürece katkı koymaya hazır olduğu da belirtildi Bayraktar: Zamlar tedarik zinciri üzerinden yansıyor Restorancılar Birliği Başkanı Arif Bayraktar da akaryakıt zammının restoran sektörünü dolaylı olarak etkilemeye başladığını söyledi. Bayraktar, akaryakıt artışlarının ilk etapta doğrudan hissedilmese de kısa sürede tedarik zinciri üzerinden sektörün maliyetlerine yansımaya başladığını ifade etti Tedarikçilerden alınan birçok ürünün fiyatında artış yaşandığını belirten Bayraktar, tavuktan ete kadar pek çok gıda kaleminde zamların görülmeye başladığını dile getirdi. Bu durumun önümüzdeki süreçte daha da büyüyeceğini ifade eden Bayraktar, restoran sektörünün artan maliyet baskısı altında kalacağını söyledi Güney Kıbrıs ile rekabet etmeye çalışan restoran işletmelerinin bu şartlar altında daha da zorlanacağını vurgulayan Bayraktar, piyasada ciddi bir belirsizlik yaşandığını belirtti. Bayraktar, yaşanan gelişmelerin sektörü giderek daha zor bir noktaya sürüklediğini ifade etti Nizam: Üreticiye balistik mazot roketi Kıbrıs Türk Çiftçiler Birliği Genel Başkanı Mehmet Nizam, akaryakıta kısa süre içinde yapılan ikinci zamma sert tepki gösterdi. Nizam, özellikle üreticinin en yoğun hazırlık dönemlerinden birinde yapılan artışın kabul edilemez olduğunu belirtti Üreticinin şu anda sano ve silaj hazırlığı için tarlada yoğun bir çalışma içinde olduğunu ifade eden Nizam, bu süreçte akaryakıta yapılan zammın doğrudan üretimi hedef aldığını söyledi. Bir hafta içinde mazota yaklaşık 11 TL’yi bulan artışın üreticinin belini kırdığını belirten Nizam, tarlada üretim yapmaya çalışan çiftçiye bu dönemde yapılan zammın üreticiye açıkça yapılan bir ihanet olduğunu dile getirdi Hükümetin tarımın gerçeklerini görmezden geldiğini savunan Nizam, üreticiye verilmesi planlanan mazot desteğinin de yapılan zamlarla birlikte anlamını yitirdiğini belirtti. Zamların bu hızla devam etmesi halinde üreticiye verilen mazot desteğinin çerez parasına dönüşeceğini ifade eden Nizam, bunun kabul edilemez olduğunu söyledi Tarım sektörünün zaten yüksek girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini hatırlatan Nizam, akaryakıt fiyatlarındaki artışın üretim maliyetlerini daha da yukarı çektiğini belirtti. Nizam, bu anlayışla tarımın ayakta kalmasının mümkün olmadığını ifade ederek hükümete akaryakıt zamlarının tarım sektörüne etkisini derhal değerlendirme çağrısı yaptı Mazot desteğinin günün koşullarına göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyleyen Nizam, üretimin sürdürülebilir olması için çiftçinin sırtına her hafta yeni bir yük bindirilmemesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde üreticinin tarladan çekilmek zorunda kalabileceğini sözlerine ekledi Çağıner: Pandemi dönemini arar duruma düştük Otelciler Birliği Başkanı Dimağ Çağıner, artan girdi maliyetleri ve savaşın yarattığı ekonomik etkiler nedeniyle turizm sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu belirtti Çağıner, uzun süredir devam eden maliyet artışlarının turizm sektörünün rekabet gücünü zaten zayıflattığını, son akaryakıt zamlarının ise sektördeki baskıyı daha da artırdığını ifade etti Çağıner açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Uzun süredir devam eden girdi maliyetlerindeki artış nedeni ile rekabet edilebilirliğini yitirmiş olan KKTC turizm piyasası savaş öncesi yakıt zammı ve savaş sonrası bu akşam yapılan ilave zammın yakında elektrik fiyatlarına ve diğer maliyetlere de yansıması ile birlikte altından kalkılması mümkün olmayacak bir yola girmiştir. İlave zam furyası ve savaş nedeni ile yaşanan iptalleri de üzerine koyduğumuz zaman pandemi dönemini arar duruma düşmüş bulunmaktayız Bu bir şikayet değil durum tesbitidir. Savaş bugün bitse enkazın kalkması için bir çok atılması gereken adımlar vardır. Unutmayalım ki turizm bu ülkenin kabul edelim veya etmeyelim sürükleyici ekonomik koludur. Turizm sadece ülkemize gelen turistin harcaması ile değil turizmde çalışan emekçilerin yarattığı ekonomi başta olmak üzere sanayi, tarım ve ticarete de direk etki etmektedir Alınması gereken önlemler de öyle basit önlemler olmaktan çıkmıştır. İvedi olarak girdi maliyetlerini her ne pahasına olursa olsun aşağıya çekmek şarttır. Aksi durumda çok kısa bir süre içerisinde turizm işletmeleri ve ardından diğer sektörler domino etkisi ile yıkılacaktır.” Onalt: Üretim yapmak giderek zorlaşıyor Hayvan Üreticileri ve Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adil Onalt da akaryakıt zamlarının üretim sektörünü doğrudan etkilediğini belirterek tepki gösterdi. Onalt, üretimin yapılması gereken bir dönemde maliyetlerin hızla yükseldiğini ve üreticinin ciddi bir çıkmazla karşı karşıya kaldığını söyledi Kurak geçen yılların ardından bu yıl ekinlerin ilk kez iyi durumda olduğunu ancak artan maliyetlerin üretimi zorlaştırdığını dile getiren Onalt, süt fiyatlarının da üreticiyi tatmin edecek seviyede olmadığını belirtti. Onalt, mevcut şartlarda üretimin sürdürülebilir olmaktan çıktığını ifade ederek “Nasıl üretim yapacağız?” diye sordu Yaşanan sorunun yalnızca savaşla açıklanamayacağını savunan Onalt, ekonomik yönetimdeki eksikliklere dikkat çekti. Tarım ve maliye politikalarının yetersiz olduğunu ileri süren Onalt, mali yapının boşaldığını, gerekli tedbirlerin zamanında alınmadığını ve planlama eksikliği bulunduğunu söyledi Bir yıl önce bu süreçle ilgili uyarılarda bulunduklarını belirten Onalt, üretimin sürdürülebilir hale gelmesi için sektör örgütlerinin bir araya gelmesi ve ortak bir yol haritası oluşturulması gerektiğini vurguladı Topaloğlu: Bu zamla taşımacılık yürütülemez Kıbrıs Türk Çağdaş Kamu Araçları İşletmecileri Derneği (Kar-İş) Başkanı Fuat Topaloğlu da akaryakıta kısa süre içinde yapılan ikinci büyük zammın taşımacılık sektörü için kaldırılabilir olmadığını söyledi. Topaloğlu, bir hafta içinde yapılan iki büyük zammın sektörü ciddi şekilde zor durumda bıraktığını belirterek bunun tarihte görülmemiş bir durum olduğunu ifade etti Taşımacılık sektörünün mevcut maliyetlerle faaliyetlerini sürdürmesinin mümkün olmadığını dile getiren Topaloğlu, özellikle öğrenci, turizm ve güzergah taşımacılığı yapan işletmelerin büyük bir baskı altında olduğunu söyledi. Akaryakıta yapılan zamların zincirleme bir etki yarattığını belirten Topaloğlu, sektördeki tüm giderlerin de hızla arttığını kaydetti Bakım, onarım ve diğer birçok giderin döviz bazlı olduğuna dikkat çeken Topaloğlu, maliyetlerin sürekli yükseldiğini ve taşımacıların bu yükü taşıyamaz hale geldiğini ifade etti Hükümetin bu süreçte taşımacılık sektörüne destek olması gerektiğini vurgulayan Topaloğlu, krizin atlatılabilmesi için mazot desteği sağlanmasının şart olduğunu belirtti. Aksi halde taşımacılığın sürdürülemeyeceğini ifade eden Topaloğlu, hükümetten acil önlem alınmasını talep etti Karalar: Bıçak kemiğe dayandı Kıbrıs Türk Taksici Dernekleri Federasyonu Başkanı Murat Karalar, akaryakıt zamlarının taksi sektörünü ağır bir mali baskı altına soktuğunu belirterek Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’ya sert eleştiriler yöneltti. Karalar, herhangi bir adım atılmaması halinde “’Gara yağlı eylem’ yapacağız. Tüm yağları bakanlığın önüne dökeceğiz” dedi Karalar, daha önce yapılan akaryakıt zamlarının ardından 15 Ocak’ta toplanan İzin Kurulu’nda toplu taşımacılığa yüzde 40 oranında zam verildiğini, ancak aynı toplantıda taksi ve dolmuş sektörüne zam yapılmayacağının söylendiğini ifade etti. Bu nedenle toplantıdan ayrıldıklarını belirten Karalar, o günden bu yana taksi sektörüne yönelik herhangi bir düzenleme yapılmadığını söyledi Akaryakıta son olarak yaklaşık 11 TL zam geldiğini hatırlatan Karalar, buna rağmen taksi ücretlerine ilişkin karar alması gereken komisyonun bir türlü toplanamadığını belirtti. Sektörün maliyetlerinin ise hızla arttığını dile getiren Karalar, akaryakıtın yanı sıra mekanik parça, bakım-onarım ve diğer giderlerin büyük ölçüde döviz bazlı olduğunu vurguladı Turizmde yaşanan durgunluk ve Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle işlerin de ciddi şekilde düştüğünü belirten Karalar, taksicilerin zor bir dönemden geçtiğini söyledi Bakanlığın taksi sektörüne karşı ilgisiz kaldığını savunan Karalar, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Erhan Arıklı’nın taksicilerin taleplerine karşı kayıtsız davrandığını ileri sürdü. Taksi sektörünün sürdürülebilir bir yapıya kavuşabilmesi için taksimetre ücretlerinin güncellenmesi gerektiğini belirten Karalar, gerekli adımlar atılmazsa eylem seçeneğinin gündeme gelebileceğini ifade etti