El sıkışmanın ötesinde: Özbekistan ve Tacikistan bölgeler arası entegrasyonu zorluyor

BAKÜ, Azerbaycan, 24 Mart. 24 Mart'ta Jizzakh bölgesinde düzenlenecek olan II. Bölgelerarası Forum "Özbekistan-Tacikistan", iki tarafça bölgesel düzeyde ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesi ve etkileşimin genişletilmesi yönünde bir başka adım olarak görülüyor Forumda ticari ve ekonomik bağların güçlendirilmesi, yeni yatırım projelerinin başlatılması ve iki ülkenin sınır bölgeleri arasındaki endüstriyel işbirliğinin geliştirilmesi konularına odaklanılması bekleniyor İkili ticaretin büyümesi böyle bir formatı özellikle anlamlı hale getiriyor. 2025 yılında Özbekistan ile Tacikistan arasındaki ticaret cirosu, karşılıklı ticaretin 493,1 milyon dolara ulaştığı 2020 yılına göre yaklaşık %85 ​​artarak 912,3 milyon dolara ulaştı. Özbekistan'ın ihracatı, toplam 683,1 milyon dolar veya toplam ikili ticaretin %74,9'u ile en büyük payı oluştururken, Tacikistan'dan yapılan ithalat ise 229,2 milyon dolara veya %25,1'e ulaştı. Uzun vadede iki ülke ticaret cirosunu 2 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor Uzmanlara göre, daha fazla büyüme potansiyeli önemli olmaya devam ediyor ve Tacikistan'ın üçüncü ülkelerden yaptığı ithalatın, özellikle otomotiv imalatı, ev aletleri, kimya endüstrisi ve tekstil dahil sanayi sektöründe Özbek ürünleriyle değiştirilmesiyle %30-40 daha artabilir. Ek fırsatlar, ortak işleme tesislerinin geliştirilmesi, tarımsal lojistik merkezlerinin oluşturulması ve sınır bölgelerinde işbirliğinin genişletilmesiyle bağlantılıdır Aynı zamanda iki taraf, ortaklığın bölgesel boyutunun güçlendirilmesi ihtiyacını giderek daha fazla vurguluyor. Mevcut anlaşmalar kapsamında, Özbekistan'ın Andican, Namangan, Syrdarya, Fergana ve Khorezm bölgeleri ile Tacikistan'ın Sughd bölgesi ile Kaşkadarya ve Khatlon bölgeleri arasındaki bağların genişletilmesi planlanıyor. Forumda ortak girişimlerin oluşturulması, tarımsal sanayi sektörünün geliştirilmesi ve sınır ötesi ticaretin genişletilmesine ilişkin projelerin tartışılması bekleniyor Artan sayıda ortak projeye artan yatırım faaliyetleri eşlik ediyor. 1 Şubat 2026 itibarıyla Özbekistan'da Tacik sermayeli 410 işletme faaliyet göstermektedir; bunların arasında 102 ortak girişim ve tamamı Tacikistanlı yatırımcılara ait olan 308 şirket bulunmaktadır Bu tür girişimleri destekleyen önemli bir mekanizma, ilk bölgelerarası forumun ardından kurulan Özbek-Tacik Yatırım Şirketi'dir. Kayıtlı sermayesi 50 milyon dolar olan ve yüzde 75'i Özbekistan İmar ve Kalkınma Fonu'ndan, yüzde 25'i ise TajInvest'ten oluşan yapı, ortak projelerin hayata geçirilmesi için finansal platform görevi görüyor ve Jizzakh'ta yeni yatırım girişimlerinin tartışılması bekleniyor Forumun gündeminde önemli bir yer tutması muhtemel önemli bir işbirliği alanı da ulaştırma ve lojistik altyapısının geliştirilmesidir. Büyüyen ticaret, sınır geçişlerinin kapasitesinin artırılmasını, lojistik merkezlerin oluşturulmasını, karayolu ve demiryolu güzergahlarının modernleştirilmesini gerektiriyor. Taraflar özellikle Jartepa-Sarazm geçişinin yeteneklerinin genişletilmesi ve kargo hareketini hızlandıracak ve işletmeler için nakliye maliyetlerini azaltacak sınır altyapısının geliştirilmesi üzerinde çalışıyor. Aynı zamanda bölgelerin Orta Asya'yı İran, Türkiye ve Avrupa pazarlarına bağlayan uluslararası ulaşım koridorlarına bağlanması konusunda da tartışmalar sürüyor Bir diğer önemli işbirliği alanı ise Özbekistan ve Tacikistan'ın son yıllarda daha koordineli bir yaklaşıma yöneldiği su-enerji sektörüdür Taraflar, enerji istikrarını güçlendirmenin ve ekonomik işbirliğini genişletmenin unsurları olarak görülen Yavan ve Fandarya hidroelektrik santrallerinin inşasına yönelik projeler de dahil olmak üzere, hidroelektrik ve su kaynaklarının rasyonel kullanımı konularında işbirliğini geliştiriyor. Bölgelerarası forumda enerji işbirliği konularının da tartışılması bekleniyor II. Bölgelerarası Forum “Özbekistan-Tacikistan”, işbirliğinin daha pratik bir aşamasına geçiş olarak görülüyor. Forumun ardından sanayi, lojistik, enerji ve yatırım alanlarında ekonomik entegrasyonu hızlandıracak, bölgeler arası bağları güçlendirecek ve karşılıklı ticaretin daha da büyümesi için koşullar yaratacak somut projelerin belirlenmesi bekleniyor