Avunduk: “Hellim ihracatında 10 milyon dolarlık gelir tahsil edilemiyor…”

Süt Ürünleri İmalatçıları Birliği (SÜİB) Başkanı Meriç Avunduk, Ortadoğu’da yaşanan savaşın Kıbrıs Türk süt ürünleri sektörünü ciddi bir krizle karşı karşıya bıraktığını söyledi Körfez ülkelerine yapılan ihracatın büyük ölçüde durduğunu belirten Avunduk, denizde kalan ürünler, artan maliyetler ve ürünlerle dolan depolar nedeniyle sektörün hem finansal hem de lojistik açıdan zor bir dönemden geçtiğini ifade etti Şu anda pandemiden sonra en büyük krizi yaşadıklarını belirten Avunduk, mevcut durumun sektör için COVID pandemisi döneminden bile daha zor olabileceğini vurguladı. Avunduk, ihracatın aksamasıyla birlikte yaklaşık 10 milyon dolarlık gelirin şu anda tahsil edilemediğini belirtti Meriç Avunduk, Haber Kıbrıs ekranlarında Ali Baturay’ın sunduğu Markaj programına konuk oldu “Son 10 yıldır adanın en fazla ihracat yapan sektörüyüz” Süt ürünleri sektörünün son yıllarda Kuzey Kıbrıs ekonomisinin en önemli ihracat kalemlerinden biri haline geldiğini belirten Avunduk, özellikle hellimin başlıca ihracat ürünü olduğunu söyledi İhracatın yaklaşık yüzde 70’inin Körfez ülkelerine yapıldığını kaydeden Avunduk, Suudi Arabistan, Kuveyt, Irak, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin sektörün ana pazarları olduğunu, kalan yüzde 30’luk kısmın ise Türkiye’ye gönderildiğini anlattı Toplam çiğ süt üretiminin yaklaşık yüzde 55’inin ihracata gittiğini belirten Avunduk, sektörün son yıllarda düzenli büyüme gösterdiğini ifade etti COVID-19 döneminden bu yana her yıl yüzde 8 ile yüzde 11 arasında büyüme sağlandığını söyleyen Avunduk, 2025 yılında 186 milyon litre çiğ süt üretimiyle son 20–25 yılın en yüksek seviyesine ulaşıldığını dile getirdi “Bu savaş Körfez pazarını bir anda durdurdu” 28 Şubat’ta başlayan savaşın sektör üzerindeki etkisinin çok hızlı hissedildiğini belirten Avunduk, ihracatın büyük kısmının Körfez ülkelerine yapılması nedeniyle sektörün doğrudan etkilendiğini söyledi Süt ürünlerinin üretildikten sonra yaklaşık 45–50 gün süren bir deniz yolculuğuyla hedef pazarlara ulaştığını anlatan Avunduk, savaş başladığında Ocak ve Şubat aylarında gönderilen ürünlerin halen denizde olduğunu ifade etti Aylık ortalama 30 konteyner ihracat yaptıklarını belirten Avunduk, savaş nedeniyle denizde kalan ürün miktarının 55–60 konteynere kadar ulaştığını söyledi. Bu durumun yaklaşık 1.500 ton ürüne karşılık geldiğini kaydeden Avunduk, bazı konteynerlerin güvenli limanlara yönlendirildiğini, bazı ürünlerin ise geri dönmeye başladığını belirtti “10 milyon dolarlık ihracat geliri şu anda denizde kaldı” Savaş nedeniyle ciddi bir finansal sıkıntı oluştuğunu dile getiren Avunduk, sektörün aylık yaklaşık 4– 4,5 milyon dolarlık ihracat geliri elde ettiğini söyledi İki aylık ihracatın aksamasıyla birlikte yaklaşık 10 milyon dolarlık gelirin şu anda tahsil edilemediğini belirten Avunduk, buna rağmen üretim maliyetlerinin devam ettiğini ifade etti Süt ürünleri üretiminin durdurulamayacağını vurgulayan Avunduk, hayvancılığın kesintisiz devam eden bir sektör olduğunu ve süt üretiminin her gün sürdüğünü söyledi. Üretilen sütün en fazla 48 saat içinde işlenmesi gerektiğini belirten Avunduk, satış kanalları kapanınca depoların hızla dolduğunu dile getirdi “Pandemiden sonra, yaşadığımız en büyük kriz” Şu anda pandemiden sonra en büyük krizi yaşadıklarını belirten Avunduk, mevcut durumun sektör için COVID pandemisi döneminden bile daha zor olabileceğini vurguladı. Avunduk, ihracatın durmasıyla birlikte hem maliyetlerin arttığını hem de büyük bir belirsizlik oluştuğunu söyledi Körfez’e yapılan taşımacılıkta konteyner maliyetlerinin savaş nedeniyle iki katına çıktığını kaydeden Avunduk, bazı limanların kapanmasının lojistik süreci daha da zorlaştırdığını ifade etti Aynı zamanda üretimin en yoğun olduğu Mart- Haziran dönemine girildiğini hatırlatan Avunduk, savaşın bu döneme denk gelmesinin sektördeki baskıyı daha da artırdığını söyledi “Sektör 54 bin kişiye dokunan ulusal bir yapıdır” Süt ürünleri sektörünün yalnızca imalatçılardan ibaret olmadığını belirten Avunduk, zincirin çiftçilerden başlayarak hayvancılara, lojistik şirketlerine ve kamu kurumlarına kadar uzandığını ifade etti Sektörün doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 54 bin kişiyi etkilediğini vurgulayan Avunduk, yıllık 70–80 milyon dolarlık ihracat geliriyle ülkeye önemli döviz kazandırdıklarını söyledi Bu nedenle yaşanan krizin yalnızca sektörün değil, ülke ekonomisinin tamamını ilgilendiren bir mesele olduğunu dile getiren Avunduk, hükümetten depo desteği, finansman desteği ve alternatif pazarların açılması gibi somut adımlar beklediklerini kaydetti